Leestijd: 5 minuten
Een gebroken enkel ontstaat vaak na een val, een verkeerde stap of een harde klap. Meestal krijg je direct pijn en wordt de enkel snel dik. Maar een flinke verzwikking kan dezelfde klachten geven. Daarom is het niet altijd mogelijk om zelf te bepalen of je enkel gebroken is. In dit artikel lees je hoe je een gebroken enkel herkent, wat je moet doen en hoe de behandeling en het herstel verlopen.
In het kort
- Bij een gebroken enkel is één of zijn meerdere botten rond het enkelgewricht gebroken.
- Veelvoorkomende klachten zijn pijn, zwelling en moeite met staan of lopen.
- De behandeling hangt af van het type breuk en kan bestaan uit gips, een andere vorm van ondersteuning of een operatie.
Inhoudsopgave
- Symptomen van een gebroken enkel
- Gebroken of verzwikt?
- Wat moet je doen als je denkt dat je enkel gebroken is?
- Hoe stelt een arts een gebroken enkel vast?
- Behandeling van een gebroken enkel
- Herstel en revalidatie na een gebroken enkel
- Een enkelbrace bij een gebroken enkel
- Veelgestelde vragen
Symptomen van een gebroken enkel
Bij een gebroken enkel is één of zijn meerdere botten rond het enkelgewricht gebroken. Het kan gaan om het kuitbeen, het scheenbeen of het sprongbeen.
Na het letsel ontstaat er meestal pijn rond de enkel. De enkel kan snel dik en blauw worden. Staan en lopen doen vaak veel pijn of lukken helemaal niet. Soms staat de enkel duidelijk in een andere stand.
De ernst van de klachten zegt niet altijd of een enkel wel of niet gebroken is. Ook bij een flinke verzwikking kan de enkel veel pijn doen en sterk opzwellen.
Gebroken of verzwikt?
Een gebroken enkel en een verzwikte enkel kunnen op elkaar lijken. Bij beide blessures kun je last hebben van pijn, zwelling, een blauwe plek en moeite met lopen.
Je kunt daarom zelf niet altijd betrouwbaar bepalen wat er aan de hand is. Kun je door de pijn niet op je voet staan of lopen? Neem dan contact op met je huisarts of de huisartsenpost. Een arts kan beoordelen of er mogelijk een breuk is.
Wat moet je doen als je denkt dat je enkel gebroken is?
Heb je na een val, verdraaiing of andere blessure veel pijn aan je enkel? Belast de enkel dan zo min mogelijk totdat duidelijk is wat er aan de hand is. Houd je been zo mogelijk omhoog.
Bel direct 112 of ga naar de spoedeisende hulp als:
- er een stuk bot door de huid steekt;
- je enkel of voet duidelijk scheef staat en je veel pijn hebt.
Kun je niet op je voet staan of heb je veel pijn bij het belasten? Bel dan de huisarts of huisartsenpost. Die beoordeelt wat er nodig is en of verder onderzoek nodig is.
Hoe stelt een arts een gebroken enkel vast?
De arts vraagt eerst hoe de blessure is ontstaan en onderzoekt je enkel. Daarbij kijkt de arts onder andere naar de pijn, zwelling en plek waar de enkel gevoelig is.
Denkt de arts dat je enkel gebroken kan zijn? Dan wordt meestal een röntgenfoto gemaakt. Op een röntgenfoto zijn de meeste enkelbreuken goed te zien. Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld een CT-scan. Daarmee kan de arts de breuk en het enkelgewricht nauwkeuriger bekijken.
Behandeling van een gebroken enkel
Welke behandeling nodig is, hangt af van de plaats van de breuk, de stand van de botten en de stabiliteit van de enkel. Niet iedere enkelbreuk wordt daarom op dezelfde manier behandeld.
Bij een stabiele breuk is een operatie vaak niet nodig. De enkel kan dan tijdelijk worden ondersteund met bijvoorbeeld gips of een andere vorm van ondersteuning. De arts bepaalt wanneer en hoeveel je de enkel mag belasten.
Bij een instabiele breuk of een breuk waarbij de botten zijn verschoven, kan een operatie nodig zijn. De chirurg zet de botdelen dan weer in de juiste stand. Vaak worden ze vastgezet met platen en schroeven.
De arts bespreekt welke behandeling het beste past bij jouw breuk.
Herstel en revalidatie na een gebroken enkel
Het herstel van een gebroken enkel kost tijd. Het bot heeft vaak ongeveer 6 tot 12 weken nodig om te genezen. Dat betekent niet dat je daarna direct weer alles kunt doen. Zwelling, stijfheid en minder kracht kunnen nog langere tijd aanwezig blijven.
Wanneer je weer op de enkel mag staan en lopen, hangt af van de breuk en de behandeling. Volg daarom het advies van je arts. Bouw de belasting niet sneller op dan wordt geadviseerd.
Een fysiotherapeut kan tijdens het herstel helpen met oefeningen. Daarmee werk je stap voor stap aan de beweeglijkheid, kracht en stabiliteit van de enkel.
Sommige mensen houden na een enkelbreuk het gevoel dat hun enkel minder stevig is. Meer over deze klacht en wat je eraan kunt doen lees je in het artikel over enkelinstabiliteit.
Een enkelbrace bij een gebroken enkel
Een enkelbrace is niet bij iedere gebroken enkel nodig. Of een brace geschikt is en vanaf welk moment je deze mag dragen, hangt af van de breuk en de behandeling.
Een arts of fysiotherapeut kan een brace bijvoorbeeld adviseren wanneer je de enkel weer meer gaat belasten of wanneer je na het herstel weer gaat sporten. De brace geeft dan extra ondersteuning aan het enkelgewricht.
Gebruik een enkelbrace na een breuk daarom niet op eigen initiatief als vervanging van gips of een andere behandeling. Bespreek eerst met je arts of fysiotherapeut of een brace in jouw fase van het herstel geschikt is.
De enkelbraces van Breed Zorg zijn verkrijgbaar in verschillende typen en ondersteuningsklassen. Heb je van je arts of fysiotherapeut het advies gekregen om een brace te dragen en weet je niet welk model bij je past? Neem dan contact op met onze klantenservice.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet ik een enkelbrace dragen na een gebroken enkel?
Daar is geen vaste periode voor. Niet iedereen heeft na een gebroken enkel een brace nodig. Als je wel een brace krijgt geadviseerd, hangt de draagduur af van de breuk, de behandeling en je herstel. Volg hierbij het advies van je arts of fysiotherapeut.
Hoe lang duurt het voordat ik weer kan sporten na een gebroken enkel?
Dat verschilt sterk per persoon. Het bot moet voldoende zijn genezen en je enkel moet weer genoeg kracht, beweeglijkheid en stabiliteit hebben. Na een zwaardere breuk of een operatie kan het herstel langer duren. Bespreek met je arts of fysiotherapeut wanneer je jouw sport weer veilig kunt opbouwen.
Moet ik bij een vermoeden van een gebroken enkel altijd naar de spoedeisende hulp?
Nee. Kun je niet op je voet staan of lopen door de pijn? Neem dan contact op met je huisarts of huisartsenpost. Die beoordeelt of verder onderzoek of een bezoek aan het ziekenhuis nodig is.
Volgens thuisarts.nl moet je direct 112 bellen of naar de spoedeisende hulp gaan als er bot door de huid steekt of als je enkel of voet duidelijk scheef staat en je veel pijn hebt.
Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel een arts of fysiotherapeut.
